Het probleem van reductionisme

en waarom jij het belangrijk zou moeten vinden. (Zeker als je een bepaalde normatieve visie over de samenleving hebt.)

In zoverre dat ik lezers heb - de blogstatistieken tonen aan dat ik er toch een paar heb - heb ik weinig tot geen idee wat hun wijsgerige of politieke achtergrond is. In de vooronderstelling dat er toch enkele niet filosofen bij zitten, zou ik het graag eens willen hebben over het idee van reductionisme. Dit is waarschijnlijk niet het meest hippe onderwerp dat er bestaat; maar het belang van dit concept lijkt me niet te ontkennen - een van de punten die ik hopelijk zal trachten duidelijk te maken.

Zoals zo vaak is een goed begin een duidelijke definitie van het concept te hebben. Derhalve raadplegen de wijsgerige bron bij uitstek: wikipedia.

Reductionisme (Latijn: reducere, 'herleiden tot' of 'terugvoeren op') is de benaming die in de filosofie en in wetenschapstheoretische debatten gegeven wordt aan de opvatting die stelt dat de natuur van complexe entiteiten steeds herleid kan worden tot meer fundamentele entiteiten.

Fundamenteel is dus het reduceren van bepaalde zaken tot meer fundamentele, essentiële entiteiten - en de wijsgerige vraag of dit al dan niet gerechtvaardigd is. Niet 'gerechtvaardigd' om morele gronden, maar om epistemologische of methodologische gronden. Twee voorbeelden om dit duidelijk te maken.

Enerzijds: we zouden de totaliteit van het menselijk wezen kunnen reduceren tot niet meer dan wat materiële, biologische processen die in interactie staan met elkaar. De mens als geavanceerde machine. De vraag is: is dit correct? Is de totaliteit van het menselijke wezen niet meer dan wat materiële, biologische processen die op een bepaalde manier in verhouding staan met elkaar? Of is er meer? Het idee dat we de totaliteit van het menselijke wezen niet geheel kunnen begrijpen door het te reduceren naar biologische processen is dan het idee dat het geheel (ontologisch) meer is dan de delen. Door het 'samenzetten' van deze materiële processen is er meer dan dat we kunnen analyseren door zuiver naar de totaliteit van de delen te kijken of te bestuderen. Het idee van een zijn supervenïeert bovenop de biologische processen. 'k ben geen expert, maar mocht dit waar zijn, dan lijkt het me sterk dat - bijvoorbeeld - psychologie nog echt een aparte tak van de wetenschap kan zijn - vermits het allemaal te reduceren zou zijn naar biologische processen. (Dat is niet te zeggen dat biologische processen geen invloed kunnen hebben op de menselijke psyche, natuurlijk.)

Anderzijds; we zouden de totaliteit van collectieve processen - groepen, organisaties, instituties - kunnen reduceren tot menselijke handelingen. Het geheel is niets meer dan de delen, i.e. interagerende mensen. Het geheel voegt dan niets zelf toe aan de verzameling die het waarborgt. De verzameling van televisies is niets meer dan dat: een verzameling van televisies. Op analoge wijze is een organisatie dan niets meer dan interagerende mensen - op een bepaalde specifieke manier; maar er is geen eigen identiteit.

Ik heb niet het gevoel dat ik tot nu toe iets echt controversieel heb gezegd.

Waar wil ik nu naartoe? Intuïtief - en ik denk dat ik daar ook wel een rationeel argument of twee voor heb - zou ik zeggen dat in het geval van het menselijke zijn er inderdaad een vorm van superventie is: het menselijke zijn is meer dan simpelweg wat biologische processen. Maar dit betekent natuurlijk niet dat het menselijke zijn onafhankelijk bestaat van die biologische processen: zonder die biologische processen zou er geen mens zijn. Maar die biologische processen zouden - in principe vervangen kunnen worden door andere processen (cyborg achtige zaken). Maar het feit dat er een vorm van processen moeten zijn die een bewustzijn in leven houdt betekent nog niet dat de inhoud van dit bewustzijn te reduceren is tot louter die processen. Er is een vorm van ontologische onafhankelijkheid - x is niet (volledig) afhankelijk van y in de bepaling van wat het concreet is - maar er is wel een vorm van procedurele afhankelijkheid: zonder y kan x niet bestaan - maar, alweer, x is niet volledig te herleiden (als je het wilt begrijpen en bestuderen) tot y.

Waarom - denk ik - is dit belangrijk?

In het liberalisme wordt het methodologisch individualisme wel eens aangehaald. En dit is volledig terecht in de zin dat individuen de independente actoren zijn die handelingen in een samenleving of maatschappij. Een emergente orde bestaat uit deze handelende individuen. Elke vorm van collectief systeem bestaat maar uit handelende individuen. Dit is het niet controversiële gedeelte.

De vraag is nu: heeft dit collectief een ontologische onafhankelijk - zoals bijvoorbeeld ons menselijk zijn - en dus niet (volledig) te reduceren tot handelende individuen of is het wel degelijk volledig te reduceren tot handelende individuen?

Ik denk dat het traditioneel (liberaal) antwoord is dat het inderdaad niet meer is dan handelende individuen. Maar 'k ben daar niet zo zeker van. Het meest typische argument dat ik voor de geest kan halen is: 'wat als je alle individuen wegneemt?!' Dat is waar - maar dat bewijst enkel dat er een vorm van procedurele afhankelijkheid is. Als je al mijn hersencellen weg neemt, zal ik ook geen zijn meer hebben; maar dat betekent toch niet dat je mijn ideeën en gedachten kan herleiden tot hersencellen? En zelfs als je dat zou kunnen; dat je het kan herleiden tot atomen enzv.? Het idee dat er op een bepaald moment een eigenschap bij komt - supervenieert - door een bepaalde groep is niet vreemd. De kwestie is: bestaat dit ook bij groepen, collectieven, marktprocessen?

Het is mij niet meteen duidelijk dat het antwoord daarop 'nee' is, alhoewel ik vermoed dat de meeste dit intuïtief zouden zeggen. Langs de andere kant is het mij ook niet direct duidelijk welke kenmerken hier ineens zouden kunnen optreden die het wel relevant zouden maken.

Iemand?

Individualisme

In navolging van mijn vorige post:

Individualism regards man -- every man -- as an independent, sovereign entity who possesses an inalienable right to his own life, a right derived from his nature as a rational being. Individualism holds that a civilized society, or any form of association, cooperation or peaceful co-existence among men, can be achieved only on the basis of the recognition of individual rights -- and that a group, as such, has no rights other than the individual rights of its members.

'k zou het zelf niet mooier gezegd kunnen hebben.

A Case for a Free Market of Ideas and Traditions

In de USA heb ik een weekje gelogeerd bij 2 aangename jonge dames. Ik heb hiervoor al gelinked naar het debat waaraan Liya deelnam.

Hieronder is haar follow up tekst; waarbij ze het (conservatieve) idee bekritiseert dat de overheid bepaalde tradities moet bewaken.

Ik kan alleen maar zeggen dat ik de tekst grandioos vind.

(Originele bron: hier. Check ook de Students For Liberty Website in zijn geheel!)

A Case for a Free Market of Ideas and Traditions

Posted on August 12, 2010 by Liya Palagashvili

Three weeks ago, I had the opportunity to represent the libertarian perspective in the Libertarianism v Conservatism debate at the Cato Institute. I had originally written a speech supporting libertarianism through an economic point of view, but as the debate developed into specific policy issues, I did not have a chance to present my speech. I’ve decided to make the content of the speech into this blog post.

While Alexander McCobin’s post last week focused on the differences between conservatives and libertarians, my post will attempt to show free market advocates why we should hold a political philosophy closer to libertarianism than conservatism. Additionally, I will attempt to adopt Megan McArdle’s embracive approach by reaching out to conservatives who truly understand the fundamentals of how the free market works. McArdle’s post entitled “Oregon’s Rich Talk is Not a Victory for Liberals,” demonstrates the method of persuasion that I hope to mimic.

Coming from an economics background, I have come to appreciate the free market and the economic liberties it provides. But the real question is, why do I support social liberties as well? Or, more broadly, why should free market advocates support a libertarian political philosophy rather than a conservative political philosophy?

Before I begin, it is important to distinguish that I am referring to conservatism as apolitical philosophy, not as a personal philosophy. That is, a political philosophy aims to answer the question of what is the proper role of the government. While I may be more conservative leaning in my personal philosophies, I do not believe that conservatism is a proper political philosophy. To quote F.A Hayek, “There are many values of the conservative which appeal to me more than those of the socialists; yet for a [classical] liberal the importance he personally attaches to specific goals is no sufficient justification for forcing others to serve them.”

I am a free market advocate because I understand why the market works and I understand how the market is better able to channel human nature to meet the demands of individuals. Free market advocates know that no one person has 100 percent knowledge or certainty, that knowledge is local and dispersed, and that orders emerge spontaneously, i.e. what we call “spontaneous order” or the “invisible hand.” We know, for example, that no central authority could determine the quantity, color, style, and size shoe each person wants at a given moment in time. Most conservatives would agree that having the government take over the shoe industry would be disastrous.

But why should the government take over the industry of ideas and traditions? If you truly understand how and why the free market works, you know that government officials cannot possibly also have perfect knowledge of the “good” and “bad” traditions in society. That is, in the free market of goods and services, if a product is not valued, the market takes care of it; it disappears – it’s no longer sold, and resources are not wasted to make this product. There need not be a decree from government officials. The same dynamic is at play in the market of ideas and traditions. The only effective mechanism of determining which traditions are “good” and which traditions are “bad” is by allowing them to freely evolve and either prosper or disappear.

By legislating, regulating, and mandating traditions, the government is attempting to artificially preserve those traditions. Most conservatives and libertarians are against the bailouts because they understand that conserving for the sake of conserving leads to bad, unwanted outcomes for all of society. For example, we know that if no one values the work of GM, the markets will allow them to disappear so resources can be used toward more valued ends; a “good” outcome. In the realm of traditions, there is no way of knowing which traditions are good and which traditions are bad if politicians artificially preserve the traditions they claim to have absolute certainty of being good traditions

If the conservative traditions are valuable, they will naturally stay in society. There would be no reason for the government to artificially preserve them. The institution of marriage and the family has persisted in all cultures for millennia, not due to some government policy, but due to the value that people derive from them. Meanwhile, institutions that have not produced sustained value to individuals, such as primogeniture, have disappeared, and rightly so. If we trust the free market of goods and services to lead to the best outcomes, we should also trust the free market of ideas and traditions to do the same. Believing in the free market of one, but not in the free market of the other only demonstrates a scant knowledge of how and why the free market works. Acknowledging that we lack perfect information in one aspect and not the other would be hypocritical of a free market advocate. This is also Hayek’s main criticism of conservatives, stating that they “lack [an] understanding of economic forces…and lack the faith in the spontaneous forces of adjustment.”

However, Hayek’s knowledge problem is not the only reason why free market advocates should be libertarians. Free market advocates should already understand and apply the important implications of public choice theory to government. Government bureaucracies created for running the welfare state are the very same government bureaucracies created for running the war on drugs. They do not fundamentally differ. Nobel Laureate James Buchanan criticized the view that when men enter into politics, they become angels. We all understand why that is false today. But why would free market advocates claim that when men run a certain government program they are not angels, but when they run another government program they are angels?

This view should be rejected by all those who understand the forces of economics, public choice, and the free market. Those who advocate regulating social issues, no matter how well-intentioned, inevitably fall into the same traps of bureaucratic inertia and agency self-preservation that plague other government programs. These are the Bootleggers and the Baptists we all learned about in our basic economics class. The dynamic does not change when you regulate an economic issue instead of a social issue. Take for example the profit-seeking opportunities that police have chosen to exploit through civil asset forfeiture, taking the property of innocent people for their own gain by claiming that the individuals “could be drug dealers.” We would be inconsistent to say that power should not be given to government with regards to economic issues, but power should be given to the government with regards to the social issues. We ought always to be wary of how government officials will use the powers that we grant to them.

Lastly, it would be in the “free market conservatives” best interest to advocate their philosophy as a personal philosophy, not a political philosophy. Many of the conservative values are great values, but the public reacts against them because they despise the notion of conservatives using government to impose personal views on them. Conservatives who legislate such views tacitly demonstrate that they either actually don’t believe their traditions are good enough to stay naturally or that they are the only ones who are smart enough to have absolute certainty of the best traditions – both of which makes moderates and independents cringe. The support of today’s youth for progressive politicians is not an opposition to liberty, but rather an opposition of conservatives legislating their beliefs onto individuals.

For conservatives to achieve their ends they should take the opposite approach, one that does not create backlash and one that implies that conservatives have faith not only in the value of their traditions but also in the intelligence and autonomy of the public to recognize these merits and adopt these positions voluntarily. In“Conscience on the Battlefield,” Leonard Read, the founder of FEE, explains how the best actions come through voluntary education and ideology, not force—or as he puts it, “action dictated by conscience instead of by Caesars.”

If conservatives want to defend their traditions and institutions, they should condemn any attempt by the state to impose one belief structure or another. They should focus their energies on arguing for why their ideas are valuable and should be adopted voluntarily by other individuals instead of using legislation to impose their world view on others. Conservatives would have a much better chance of reaching young people if they embraced the free market of ideas and defended their traditions on their own merit.

Homogeniteit in de samenleving

Als in de jaaroverzichten gevraagd wordt naar de meest opvallende trends dan is er een thema dat elk jaar terugkeert. De laatste decennia spreekt men namelijk steeds vaker over de 'atomisering van de samenleving' of de 'toenemende heterogeniteit' en uitspraken die de toenemende individualisering op de korrel nemen blijven dan ook niet uit.

De voorgaande gedachtegang kwam bij me op toen ik het volgende artikel van Bruno Leoni las over verschillende betekenissen van vrijheid doorheen de wereld en de rol van tradities in dit geheel: Two views of Liberty, Occidental and Oriental (?). Niet onmiddellijk hetzelfde onderwerp maar niettemin het lezen waard!

Terug naar de eerste bedenking. Het collectieve geheugen lijkt er van uit te gaan dat gemeenschappen vroeger homogener waren, meestal onder de invloed van een sterkere culturele verbondenheid. Sinds de jaren '90 horen we dan ook vaak van de intellectuele elite dat het egoïsme toeneemt en de sociale cohesie afbrokkelt. (Het is daarentegen lachwekkend dat diezelfde heren en dames meestal grote tegenstanders zijn van het instituut dat eeuwenlang de culturele cohesie heeft bevorderd: de kerk.)

Maar schuilt er enige waarheid in deze bewering? Komen we in Vlaanderen of Europa van een periode waarin homogeniteit de norm was? Mij lijkt het het hoogst onwaarschijnlijk. Als we terug kijken op onze geschiedenis wordt het al snel duidelijk dat we eeuwenlang geplaagd en verrijkt werden door pluraliteit allerhande. Diversiteit leidde tot zowel conflict als voorspoed waarbij de Renaissance en de Godsdienstoorlogen mijn inziens de voornaamste voorbeelden zijn. Het is een mythe om aan te nemen dat een "samenleving in rust" een homogene samenleving is. Verscheidenheid aan voorkeuren en subjectieve ingesteldheden zijn eigen aan de mens en vertonen zich ook op niveau van de gemeenschap. De enige wetmatigheid die lijkt terug te keren is dat indien mijn bij wijze van geweld de homogeniteit af te dwingen, men in de problemen komt. Die lessen heeft Europa ondertussen geleerd voor wat betreft religie en cultuur. Hopelijk leert ze in de toekomst ook de economische diversiteit te appreciëren. Er is wat dat betreft nog een lange weg te gaan.